ทุกคนคงเคยได้ยินคำว่าคอลลาเจนกันบ่อยมาก ไม่ว่าจะในวงการอาหารเสริม สกินแคร์หรือแม้แต่หัตถการทางการแพทย์ แต่คอลลาเจนคืออะไรกันแน่ ทำไมถึงสำคัญต่อร่างกายและผิวพรรณของเราขนาดนี้? ในบทความนี้ Dr. Bank Clinic จะชวนทุกคนมาทำความเข้าใจแบบเจาะลึกว่าคอลลาเจนช่วยอะไรอะไรบ้าง และเราจะดูแลเสริมสร้างคอลลาเจนในร่างกายได้อย่างไร เพื่อให้ผิวพรรณดูอ่อนเยาว์ สุขภาพดีและคงความสดใสไปอีกนาน
คอลลาเจน คืออะไร
คอลลาเจน (Collagen) คือโปรตีนชนิดหนึ่งที่มีอยู่มากที่สุดในร่างกายของเรา มันทำหน้าที่เป็นเหมือนกาวที่เชื่อมโครงสร้างต่าง ๆ ในร่างกายเข้าด้วยกัน คอลลาเจนเป็นส่วนประกอบหลักของผิวหนัง กระดูก ข้อต่อ เส้นเอ็น กล้ามเนื้อ รวมถึงเส้นผมและเล็บ ลองนึกภาพคอลลาเจนเป็นเส้นใยที่ถักทอเป็นตาข่ายแน่น ๆ ใต้ผิวหนัง เส้นใยเหล่านี้คือตัวการสำคัญที่ทำให้ผิวมีความยืดหยุ่น ตึงกระชับและเรียบเนียนนั่นเอง
คอลลาเจน ช่วยอะไรบ้าง
เมื่อพูดถึงคอลลาเจน คนส่วนใหญ่มักนึกถึงเรื่องผิวสวย แต่แท้จริงแล้วคอลลาเจนมีประโยชน์ที่หลากหลายและครอบคลุมมากกว่านั้นมาก เช่น

คอลลาเจนกับผิวพรรณ
คอลลาเจนช่วยให้ผิวหนังแข็งแรง มีความยืดหยุ่น (Elasticity) และความตึงกระชับ (Firmness) ทั้งนี้การที่ผิวของเรามีคอลลาเจนที่เพียงพอ ก็จะช่วยลดการเกิดริ้วรอยร่องลึก ป้องกันผิวหย่อนคล้อยและช่วยให้ผิวดูอิ่มน้ำ มีน้ำมีนวล นอกจากนี้ การที่โครงสร้างผิวแข็งแรงยังส่งผลให้การสร้างเซลล์ผิวใหม่เป็นไปได้ดีขึ้น ช่วยให้รอยแผลเป็นหรือรอยสิวดูจางลงได้เร็วกว่าเดิม
คอลลาเจนกับกระดูกและข้อต่อ
นอกจากช่วยในเรื่องผิวพรรณแล้ว คอลลาเจนยังเป็นส่วนประกอบสำคัญของกระดูกอ่อน (Cartilage) ที่ทำหน้าที่เป็นเหมือนเบาะรองรับแรงกระแทกระหว่างข้อต่อต่าง ๆ การมีคอลลาเจนที่เพียงพอจะช่วยลดอาการปวดข้อ ลดความเสี่ยงของภาวะข้อเสื่อม รวมถึงช่วยเพิ่มมวลและความหนาแน่นของกระดูก ทำให้กระดูกแข็งแรง ไม่เปราะง่าย
คอลลาเจนกับเส้นผมและเล็บ
คอลลาเจนเป็นองค์ประกอบสำคัญที่ช่วยให้เส้นผมมีความแข็งแรง เงางาม ไม่ขาดหลุดร่วงง่ายและยังช่วยเสริมความแข็งแรงให้กับเล็บ ลดปัญหาเล็บเปราะ ฉีกขาดง่ายได้อีกด้วย
คอลลาเจนกับกล้ามเนื้อ
คอลลาเจนเป็นส่วนประกอบของเนื้อเยื่อเกี่ยวพันที่อยู่รอบ ๆ กล้ามเนื้อ ดังนั้นการมีคอลลาเจนที่สมดุลจะช่วยเสริมโครงสร้างของกล้ามเนื้อ และยังเป็นส่วนสำคัญในกระบวนการซ่อมแซมและฟื้นฟูมัดกล้ามเนื้อหลังการออกกำลังกายได้
สัญญาณเตือนที่บอกว่าร่างกายขาดคอลลาเจน มีอะไรบ้าง
น่าเสียดายที่เมื่อเราอายุมากขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังอายุ 20 – 25 ปีขึ้นไป ร่างกายจะผลิตคอลลาเจนได้น้อยลงและมีคุณภาพลดลงอย่างต่อเนื่อง สัญญาณที่บ่งบอกว่าคอลลาเจนเริ่มพร่องมีดังนี้
- ผิวหย่อนคล้อย ผิวเริ่มไม่ตึงกระชับ บริเวณแก้มและกรอบหน้าเริ่มดูหย่อนลง
- ริ้วรอยเพิ่ม เริ่มมีริ้วรอยเล็ก ๆ (Fine Lines) ตามหางตา หรือร่องลึกที่หน้าผากและร่องแก้มชัดเจนขึ้น
- ปวดข้อ มีอาการปวดหรือตึงที่ข้อต่อต่าง ๆ โดยเฉพาะเวลาเคลื่อนไหว
- ผมและเล็บเปราะบาง เส้นผมเริ่มอ่อนแอ ขาดง่ายและเล็บฉีกง่าย แตกหักบ่อย
วิธีเสริมคอลลาเจนให้ร่างกาย
การเสริมคอลลาเจนทำได้หลายวิธี ตั้งแต่การปรับพฤติกรรมไปจนถึงวิธีทางการแพทย์ เช่น
ทานอาหารเสริมคอลลาเจน
การทานคอลลาเจนเป็นอาหารเสริมเป็นวิธีที่สะดวกและง่าย แต่การเลือกชนิดคอลลาเจนก็สำคัญ ไม่ว่าจะเป็นคอลลาเจนจากปลา คอลลาเจนแบบเม็ดหรือคอลลาเจนไดเปปไทด์และไตรเปปไทด์ ซึ่งแตกต่างกันตรงขนาดโมเลกุล โดยคอลลาเจนที่มีโมเลกุลเล็ก เช่น ไดเปปไทด์หรือไตรเปปไทด์จะช่วยให้ร่างกายดูดซึมไปใช้ได้ดีกว่า ดังนั้นก่อนตัดสินใจรับประทานอาหารเสริมชนิดใด แนะนำให้ศึกษาข้อมูลและคุณสมบัติของคอลลาเจนแต่ละชนิดให้รอบคอบทุกครั้ง
ใช้สกินแคร์ที่ช่วยกระตุ้นคอลลาเจน
นอกจากการทานคอลลาเจนแล้ว การเลือกใช้สกินแคร์ที่ช่วยกระตุ้นการสร้างคอลลาเจนก็เป็นอีกวิธีหนึ่งที่ได้ผล มองหาส่วนผสมที่มีฤทธิ์กระตุ้นคอลลาเจน เช่น เรตินอล (Retinol), วิตามินซี (Vitamin C) และเปปไทด์ (Peptides) ซึ่งส่วนผสมเหล่านี้จะช่วยกระตุ้นให้เซลล์ผิวสร้างคอลลาเจนได้มากขึ้น นอกจากนี้ยังช่วยปรับผิวให้เรียบเนียน ลดเลือนริ้วรอยและทำให้ผิวดูอ่อนเยาว์อย่างเป็นธรรมชาติ แนะนำให้ใช้เป็นประจำอย่างต่อเนื่องร่วมกับการดูแลผิวอื่น ๆ จะช่วยเสริมประสิทธิภาพในการรักษาความยืดหยุ่นและความกระชับของผิวได้ดียิ่งขึ้น
หลีกเลี่ยงพฤติกรรมที่ทำลายคอลลาเจนในร่างกาย
การดูแลคอลลาเจนที่มีอยู่ก็สำคัญไม่แพ้การสร้างใหม่ พฤติกรรมที่ต้องหลีกเลี่ยงคือการตากแดดจัดโดยไม่ทาครีมกันแดด การสูบบุหรี่ การดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไปและการทานอาหารที่มีน้ำตาลสูง ๆ เพราะสิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นตัวการที่ทำลายเส้นใยคอลลาเจนให้เสื่อมสภาพเร็วขึ้นได้เช่นกัน
ใช้เทคโนโลยีช่วยกระตุ้นคอลลาเจน
สำหรับผู้ที่ต้องการผลลัพธ์ที่ชัดเจนและรวดเร็ว การพึ่งพาหัตถการทางการแพทย์เป็นทางเลือกที่ดี เทคโนโลยีเหล่านี้จะใช้พลังงานรูปแบบต่าง ๆ เพื่อส่งความร้อนลงไปใต้ผิวหนังและกระตุ้นให้ร่างกายสร้างคอลลาเจนขึ้นมาใหม่
เทคโนโลยีและหัตถการที่ช่วยกระตุ้นคอลลาเจน มีอะไรบ้าง
Morpheus 8

Morpheus 8 เป็นเทคโนโลยีที่ผสมผสานระหว่างการปล่อยคลื่นวิทยุความถี่สูง (RF) เข้ากับ Micro-needling โดยเข็มขนาดเล็กจะนำพาพลังงาน RF ลงสู่ชั้นผิวหนังแท้ (Dermis) และชั้นไขมันใต้ผิว (Subdermis) ซึ่งจะช่วยกระตุ้นการสร้างคอลลาเจน อีลาสตินและกระชับไขมันใต้ผิวได้ดีเยี่ยม เหมาะสำหรับผู้ที่มีปัญหาผิวหย่อนคล้อยไม่มากนัก และต้องการฟื้นฟูคุณภาพผิวอย่างล้ำลึก
HIFU
HIFU เป็นการใช้คลื่นอัลตราซาวด์แบบความเข้มข้นสูงและเน้นจุด ส่งพลังงานลงไปที่ชั้นผิวหนัง SMAS ซึ่งเป็นชั้นเดียวกับที่ศัลยแพทย์ดึงหน้า การกระตุ้นความร้อนนี้ทำให้เกิดการหดตัวของชั้น SMAS และกระตุ้นการสร้างคอลลาเจน ทำให้ผิวหน้ายกกระชับขึ้น
Ulthera SPT
Ulthera SPT ก็เป็นเทคโนโลยีที่ใช้คลื่นอัลตราซาวด์เช่นเดียวกับ HIFU แต่มีความเฉพาะเจาะจงและแม่นยำสูงกว่า ด้วยเทคโนโลยีการแสดงภาพผิวแบบ Real-Time ทำให้แพทย์สามารถมองเห็นชั้นผิวที่กำลังส่งพลังงานลงไปได้ ช่วยให้การรักษาตรงจุดและมีประสิทธิภาพในการกระตุ้นคอลลาเจนและยกกระชับใบหน้า
Thermage FLX
Thermage FLX เป็นเทคโนโลยีที่ใช้คลื่นวิทยุความถี่สูงแบบโมโนโพลาร์ (Monopolar RF) ส่งพลังงานความร้อนไปสู่ชั้นผิวหนังแท้และชั้นไขมันใต้ผิวแบบเป็นปริมาตร (Volumetric Heating) พลังงานความร้อนนี้จะไปสลายคอลลาเจนเก่าและกระตุ้นการสร้างคอลลาเจนใหม่ในปริมาณมาก ซึ่งเน้นไปที่การลดความหย่อนคล้อย และการปรับรูปหน้าให้ผิวแน่นเฟิร์มขึ้นได้

สรุปบทความ
คอลลาเจนไม่ได้เป็นเพียงโปรตีนเพื่อความงามเท่านั้น แต่ยังเป็นเสาหลักสำคัญของสุขภาพและความแข็งแรงของร่างกายทั้งหมด การเข้าใจว่าคอลลาเจนช่วยอะไรบ้าง ทำให้เราตระหนักว่าการรักษาระดับคอลลาเจนในร่างกายเป็นเรื่องสำคัญ ไม่ว่าจะเป็นการดูแลผิวพรรณให้เรียบเนียน การรักษาข้อต่อให้แข็งแรง หรือการมีเส้นผมและเล็บที่สวยงาม ดังนั้น การมีคอลลาเจนเพียงพอจึงเป็นพื้นฐานของสุขภาพและคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น การดูแลตัวเองควรทำอย่างครบวงจร ตั้งแต่การทานอาหารเสริม การใช้สกินแคร์ที่ช่วยกระตุ้นคอลลาเจน ปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิต และอาจรวมถึงหัตถการกระตุ้นคอลลาเจน วิธีเหล่านี้ช่วยต่อสู้กับความเสื่อมตามวัยได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ที่ Dr. Bank Clinic เราพร้อมเป็นผู้ช่วยในการดูแลผิวของคุณ ไม่ว่าคุณจะมีปัญหาเรื่องผิวหย่อนคล้อย ริ้วรอยหรือต้องการการยกกระชับที่ได้ผลลัพธ์ชัดเจน คุณหมอพร้อมออกแบบการรักษาเฉพาะบุคคล ด้วยเทคโนโลยี Ulthera SPT, Thermage FLX หรือ Morpheus 8 ให้คุณได้ผิวที่ดูยกกระชับขึ้น สนใจเข้ารับคำปรึกษาหรือนัดพบแพทย์ได้ผ่าน @dr.banclinic ปรึกษาฟรีทุกเคส!
2 คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ทำหัตถการกระตุ้นคอลลาเจน เจ็บไหม?
หัตถการกระตุ้นคอลลาเจนส่วนใหญ่ เช่น Morpheus8, HIFU, Ulthera, และ Thermage อาจมีความรู้สึกไม่สบายระหว่างการรักษาตั้งแต่ระดับเล็กน้อยไปจนถึงปานกลาง ขึ้นอยู่กับเทคโนโลยีที่ใช้ ระดับพลังงานที่ตั้งค่าและความอดทนต่อความเจ็บปวดของแต่ละบุคคล
วิธีไหนกระตุ้นคอลลาเจนได้เห็นผลเร็วกว่ากัน?
วิธีการที่ให้ผลลัพธ์ในการกระตุ้นคอลลาเจนได้รวดเร็วและชัดเจนที่สุดมักจะเป็นหัตถการที่ใช้เทคโนโลยี เช่น Morpheus 8, Ulthera SPT, หรือ Thermage FLX เนื่องจากเทคโนโลยีเหล่านี้สามารถส่งพลังงานในระดับที่สร้างการกระตุ้นที่รุนแรงและแม่นยำถึงชั้นผิวหนังแท้ได้โดยตรง ผลลัพธ์แรกเริ่มสามารถสังเกตเห็นได้ภายใน 1 – 3 เดือนหลังทำและจะชัดเจนที่สุดใน 3 – 6 เดือน
อาหารอะไรบ้างที่มีคอลลาเจนสูง?
คอลลาเจนที่มาจากอาหารส่วนใหญ่อยู่ในรูปของโปรตีนขนาดใหญ่ที่ต้องถูกย่อยก่อนนำไปใช้ แหล่งอาหารที่อุดมไปด้วยคอลลาเจน ได้แก่ หนังและกระดูกของสัตว์, เนื้อเยื่อเกี่ยวพันของสัตว์และปลา นอกจากนี้ อาหารที่อุดมด้วยสารตั้งต้นในการผลิตคอลลาเจน (Pro-collagen) ก็สำคัญไม่แพ้กัน เช่น อาหารที่มีวิตามินซีสูง สังกะสีและทองแดง เป็นต้น




